Quy trình cấp cứu ngưng tuần hoàn hô hấp nâng cao
1. ĐẠI CƯƠNG
Hồi sức tim phổi nâng cao bao gồm hồi sức tim phổi cơ bản (ép tim hiệu quả, sốc điện đúng chỉ định sớm), đặt đường truyền tĩnh mạch, dùng thuốc adrenalin, thuốc chống loạn nhịp tim (lidocain, amiodaron, magnesulphat), hô hấp nâng cao qua mặt nạ thanh quản, qua nội khí quản... hỗ trợ người bệnh để duy trì được tưới máu não, tưới máu vành, sớm thiết lập và duy trì được tuần hoàn tự nhiên, tránh di chứng thần kinh nặng nề.
2. CHỈ ĐỊNH
Người bệnh được chẩn đoán ngừng tuần hoàn, dựa vào 3 dấu hiệu: mất ý thức đột ngột, ngừng thở và mất mạch cảnh.
3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH: không có.
4. THẬN TRỌNG: không có.
5. CHUẨN BỊ
5.1. Người bệnh
- Nằm ngửa trên nền cứng.
- Hút đàm dãi.
- Gọi người hỗ trợ.
- Chuẩn bị kíp cấp cứu NTH.
5.2. Người thực hiện
- 01 bác sĩ có kinh nghiệm chỉ huy chung.
- 03 điều dưỡng: 1 phương tiện, dụng cụ, 1 thực hiện y lệnh, 1 chạy ngoài.
5.3. Thuốc
- Thuốc thiết yếu: Adrenaline, Amiodarone, Magne sulfate, Lidocaine
- Dịch truyền.
5.4. Vật tư
- Dây truyền, kim luồn, khoá 3 chạc.
- Ống nội khí quản.
- Găng tay vô trùng.
- Bơm tiêm 5 ml, bơm tiêm điện 50cc, dây nối bơm tiêm.
- Dây hút đàm.
- Bóng ambu.
5.5. Trang thiết bị
- Tủ cấp cứu NTH lưu động có đầy đủ trang bị cần thiết.
- Bộ dụng cụ đặt nội khí quản.
- Máy monitor theo dõi.
- Máy sốc điện.
- Máy bơm tiêm điện.
- Máy thở (nếu cần).
5.6. Hồ sơ bệnh án: theo quy định của Bộ Y tế.
5.7. Thời gian thực hiện kỹ thuật: tuỳ vào tình trạng người bệnh.
5.8. Địa điểm thực hiện kỹ thuật: tại khu vực cấp cứu người bệnh có đầy đủ trang thiết bị và nhân lực để xử lý tình huống khẩn cấp.
5.9. Kiểm tra hồ sơ
- Kiểm tra người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng vị trí cần thực hiện kỹ thuật.
- Thực hiện bảng kiểm an toàn thủ thuật.
- Tư thế người bệnh: người bệnh nằm tại giường.
6. TIẾN HÀNH QTKT
6.1. Các bước làm ngay
- Bước 1: ép tim ngoài lồng ngực 100-120 lần/phút.
- Bước 2: bóp bóng qua mask oxy liều cao 10-15 lít/phút. Tốc độ 30 lần ép tim/ 2 lần bóp bóng.
- Bước 3: đánh giá khả năng sốc điện.
- Không có chỉ định sốc điện: vô tâm thu hoặc vô mạch.
+ Adrenaline 1mg tĩnh mạch mỗi 3 đến 5 phút.
+ Đặt nội khí quản.
- Có chỉ định sốc điện: rung thất, nhịp nhanh thất.
+ Sốc điện (Monophasic: 360 J, BiPhasic:150-200 J).
+ Ép tim ngoài lồng ngực trong vòng 2 phút, trước khi đánh giá lại nhịp tim.
+ Đặt đường truyền tĩnh mạch: Natriclorua 0,9%.
+ Adrenaline 1 mg tĩnh mạch mỗi 3 – 5 phút trước khi sốc điện lần 3.
+ Nếu nhịp nhanh thất hoặc rung thất bền bỉ, trước khi sốc lần 3: Amiodarone (Cordarone) 300 mg tĩnh mạch chậm trong 20 ml Natrclorua 0,9%, có thể nhắc lại liều 150 mg. Hoặc Lidocain (1-1,5 mg/kg với liều đầu tiên, sau đó 0,5 mg- 0,75 mg/kg TM, tối đa là 3 liều hay đã đạt tới tổng liều 3 mg/kg).
+ Magnesulphat 2g tiêm tĩnh mạch nếu xoắn đỉnh.
+ Đặt nội khí quản.
6.2. Tìm và xử trí nguyên nhân
- Tràn khí màng phổi dưới áp lực: mở màng phổi.
- Mất thể tích: truyền dịch.
- Hạ nhiệt độ: sưởi ấm và tiếp tục hồi sức.
- Tắc động mạch phổi cấp: tiêu sợi huyết hoặc lấy huyết khối.
- Nhồi máu cơ tim: tái tưới máu mạch vành.
- Ngộ độc: thuốc kháng độc.
6.3. Những lưu ý khi HSTP
- Ép tim mạnh và nhanh (100-120 lần/phút). Bảo đảm lồng ngực nở lại hoàn toàn giữa các lần ép tim. Giảm thiểu tới mức tối đa việc gián đoạn ép tim ngoài lồng ngực.
- Một chu kỳ hồi sinh tim phổi cơ bản bao gồm: 30 lần ép tim sau đó 2 lần thông khí. 5 chu kỳ hồi sinh tim phổi ≈ 2 phút.
- Tránh tăng thông khí khi tiến hành cấp cứu, bóp bóng 8-12 lần/phút.
- Xác định đúng vị trí và cố định tốt mặt nạ thanh quản hoặc ống nội khí quản.
- Thay đổi người ép tim 2 phút/lần cùng lúc khi tiến hành kiểm tra lại mạch. Tìm kiếm và xử trí các yếu tố có thể điều trị được tham gia gây ngừng tuần hoàn.
7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN: theo dõi chức năng sống; theo dõi tình trạng chung: người bệnh nằm yên, màu sắc da niêm mạc…hỗ trợ hô hấp: sử dụng máy thở (nếu cần).
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Y tế (2014), Quyết định số 1904/QĐ-BYT về việc ban hành tài liệu hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Hồi sức, cấp cứu và chống độc, Hà Nội.
2. Quyết định số 3032/QĐ-BYT về việc ban hành đề cương tài liệu chuyên môn hướng dẫn quy trình kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh, Hà Nội.
Phụ lục
Danh mục chuẩn bị thực hiện kỹ thuật cấp cứu
ngưng tuần hoàn hô hấp nâng cao
TT | Danh mục chuẩnbị | Đơn vị | Số lượng |
|---|---|---|---|
(1) | (2) | (3) | (4) |
1 | Lao độngtrực tiếp |
|
|
1.1 | Bác sỹ | Người | 01 |
1.2
| Điều dưỡng trình độ đại học trở lên được đào tạo bổ sung kỹ thuật chuyên môn. | Người | 03 |
2 | Thuốc (tên hoạt chất,nồng độ, hàm lượng, đường dùng/dạng dùng) |
|
|
2.1 | Dịch truyền | Chai | Tuỳ số lượng sử dụng |
2.2 | Thuốc thiết yếu: Adrenalin 1mg/ml… | Ống | Tuỳ số lượng sử dụng |
3 | Vật tư (được sử dụng trựctiếp) |
|
|
3.1 | Bóng ambu | Cái | 01 |
3.2 | Ống nội khí quản các số | Cái | 01 |
3.3 | Dây truyền dịch | Sợi | Tuỳ số lượng sử dụng |
3.4 | Găng tay vô khuẩn | Đôi | 01 |
3.5 | Dây hút đàm | Sợi | 02 |
3.6 | Bơm tiêm điện, dây nối bơm tiêm điện | Bộ | Tuỳ số lượng sử dụng |
4 | Trang thiếtbị (sử dụng trực tiếp) |
|
|
4.1 | Bộ dụng cụ đặt nội khí quản | Bộ | 01 |
4.2 | Máy Monitor | Cái | 01 |
4.3 | Máy sốc điện | Cái | 01 |
4.4 | Bơm tiêm điện | Cái | Tuỳ số lượng sử dụng |