Tài liệu trình bày quy trình kỹ thuật chuẩn bị người bệnh trước mổ theo cấu trúc gồm đại cương, chỉ định, chống chỉ định, thận trọng, chuẩn bị, các bước tiến hành, theo dõi và xử trí tai biến, tài liệu tham khảo. Phần đại cương xác định chuẩn bị người bệnh trước mổ là quá trình đánh giá, tối ưu hóa và chuẩn bị toàn diện trước phẫu thuật, nhằm bảo đảm người bệnh ở trạng thái tốt nhất có thể trước khi can thiệp ngoại khoa.
Về nguyên lý, tài liệu nhấn mạnh rằng người bệnh chỉ được đưa vào phòng mổ khi đã hoàn tất đầy đủ các bước kiểm tra an toàn. Công tác chuẩn bị cần được thực hiện toàn diện trên nhiều phương diện, gồm hồ sơ, người bệnh, phương tiện, nhân lực và môi trường. Đồng thời, quy trình đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều chuyên khoa và bộ phận như phẫu thuật, gây mê hồi sức, điều dưỡng, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và các đơn vị hỗ trợ liên quan.
Về chỉ định, quy trình áp dụng cho tất cả người bệnh có chỉ định phẫu thuật, bao gồm phẫu thuật chương trình và phẫu thuật cấp cứu, tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có phòng mổ đạt chuẩn. Tài liệu cũng nêu các trường hợp chưa nên tiến hành quy trình hoặc cần trì hoãn, như người bệnh chưa được đánh giá đầy đủ tình trạng toàn thân, chưa có chỉ định phẫu thuật hợp lệ, chưa có sự đồng ý của người bệnh hoặc người giám hộ, hoặc đang trong tình trạng sốc, rối loạn điện giải, rối loạn đông máu chưa được kiểm soát.
Phần thận trọng đề cập đến các nhóm người bệnh cần được đánh giá kỹ trước mổ, gồm người bệnh có bệnh lý nội khoa nặng như tim mạch, hô hấp, đái tháo đường, suy thận; người cao tuổi; trẻ em; phụ nữ có thai; người bệnh có tiền sử dị ứng thuốc hoặc dị ứng thuốc gây mê. Tài liệu cũng lưu ý tránh sử dụng thuốc an thần, giảm đau không kiểm soát trước khi có chỉ định của bác sĩ gây mê hồi sức.
Phần chuẩn bị được trình bày khá đầy đủ, bao gồm người thực hiện, thuốc, vật tư, trang thiết bị, người bệnh, hồ sơ bệnh án, thời gian thực hiện, địa điểm và kiểm tra hồ sơ. Nhân lực tham gia gồm bác sĩ phẫu thuật, bác sĩ gây mê hồi sức, điều dưỡng phẫu thuật và điều dưỡng gây mê – hồi tỉnh. Người bệnh cần được giải thích rõ về loại phẫu thuật, phương pháp vô cảm, nguy cơ, biến chứng và tiên lượng; đồng thời cần thực hiện các yêu cầu trước mổ như nhịn ăn, nhịn uống theo quy định, vệ sinh thân thể, tháo răng giả, đồ trang sức, kính áp tròng, đi tiểu hoặc đại tiện trước mổ và ký cam kết phẫu thuật.
Hồ sơ bệnh án cần được hoàn thiện trước khi chuyển người bệnh vào phòng mổ, bao gồm thông tin hành chính, tóm tắt bệnh án, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, phiếu khám tiền mê, phiếu hội chẩn và phiếu cam kết. Tài liệu cũng nhấn mạnh yêu cầu kiểm tra đúng người bệnh, đúng phẫu thuật, đúng bên hoặc đúng mức mổ, đồng thời thực hiện bảng kiểm an toàn phẫu thuật theo khuyến cáo của WHO.
Nội dung trọng tâm của tài liệu là các bước tiến hành quy trình. Bước đầu tiên là xác định người bệnh bằng cách đối chiếu thông tin hành chính, thẻ định danh, vòng tay, hồ sơ, kết quả xét nghiệm và chẩn đoán. Bước tiếp theo là đánh giá tình trạng trước mổ thông qua đo mạch, huyết áp, SpO₂, nhiệt độ, kiểm tra bệnh lý nội khoa đi kèm, tình trạng nhịn ăn và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến an toàn phẫu thuật. Sau đó, nhân viên y tế chuẩn bị vệ sinh, sát khuẩn vùng mổ nếu cần, đặt người bệnh tư thế phù hợp với loại phẫu thuật, kiểm tra hồ sơ và ký xác nhận hoàn tất chuẩn bị trước khi chuyển người bệnh vào phòng mổ.
Phần theo dõi và xử trí tai biến đề cập đến một số tình huống có thể xảy ra trong quá trình chuẩn bị, như ngất hoặc tụt huyết áp do nhịn ăn kéo dài, cần đặt người bệnh nằm đầu thấp, truyền dịch và theo dõi sát. Nếu phát hiện sai sót như nhầm người bệnh, nhầm bên mổ hoặc chưa đủ điều kiện an toàn, phải dừng quy trình, báo cáo bác sĩ trưởng kíp mổ và xử lý theo quy định về an toàn phẫu thuật. Sau khi người bệnh được chuyển vào phòng mổ, cần tiếp tục theo dõi dấu hiệu sinh tồn và bảo đảm bàn giao đầy đủ thông tin giữa kíp tiền mê và kíp mổ.
- Đăng nhập để gửi ý kiến