Nhọt là tình trạng nhiễm trùng khu trú ở nang lông và mô xung quanh, thường biểu hiện bằng nốt sưng đỏ, đau, nóng, sau vài ngày có thể xuất hiện đầu mủ màu trắng hoặc vàng ở trung tâm. Nhọt hay gặp ở các vùng có lông và dễ ma sát như mặt, cổ, nách, mông, đùi. Trong khi đó, áp xe da là ổ mủ hình thành sâu hơn dưới da, có thể tạo thành khối sưng lớn, đau nhiều, vùng da bên trên đỏ, nóng, căng và trong trường hợp nặng có thể kèm sốt, ớn lạnh hoặc sưng hạch lân cận.
Tài liệu cho biết nguyên nhân thường gặp nhất của nhọt và áp xe da là vi khuẩn, đặc biệt là Staphylococcus aureus hay còn gọi là tụ cầu vàng. Vi khuẩn có thể xâm nhập qua vết cắt, vết xước, lỗ chân lông, tuyến dầu bị tổn thương, vết côn trùng cắn, mụn nhọt cũ hoặc tình trạng viêm nang lông. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm hệ miễn dịch suy yếu, mắc bệnh nền như đái tháo đường, vệ sinh cá nhân chưa tốt, tiếp xúc môi trường ẩm ướt hoặc dùng chung vật dụng cá nhân.
Về điều trị, tài liệu nhấn mạnh người bệnh không nên tự ý nặn, chích hoặc rạch nhọt, áp xe tại nhà, vì việc xử trí không đúng cách có thể làm vi khuẩn lan sâu hơn, lan vào máu hoặc gây biến chứng nguy hiểm. Với nhọt nhỏ, chườm ấm có thể giúp làm mềm tổn thương và hỗ trợ quá trình tạo đầu mủ. Tuy nhiên, đối với nhọt lớn hoặc áp xe, biện pháp điều trị quan trọng thường là chích rạch và dẫn lưu mủ tại cơ sở y tế bằng dụng cụ vô trùng. Kháng sinh có thể được bác sĩ chỉ định khi nhiễm trùng lan rộng, tổn thương ở vị trí nguy hiểm như vùng mặt, hoặc người bệnh có hệ miễn dịch yếu.
Sau khi được chích rạch hoặc xử trí y tế, người bệnh cần chăm sóc vết thương đúng hướng dẫn, thay băng theo lịch hẹn hoặc khi băng ướt, bẩn; rửa tay kỹ trước và sau khi chạm vào vết thương; giữ vùng tổn thương sạch, khô và sử dụng thuốc giảm đau theo chỉ định khi cần. Việc chăm sóc đúng cách giúp hạn chế nhiễm trùng lan rộng, hỗ trợ lành thương và giảm nguy cơ tái phát.
Tài liệu cũng khuyến nghị các biện pháp phòng ngừa tái phát như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, không dùng chung khăn tắm, dao cạo, ga trải giường hoặc quần áo, giặt đồ dùng cá nhân của người bệnh bằng nước nóng khi phù hợp, tắm rửa hằng ngày, vệ sinh da sau khi ra nhiều mồ hôi và tránh cạo, wax hoặc nhổ lông tại vùng da đang bị nhiễm trùng. Những biện pháp này giúp giảm nguy cơ lây lan vi khuẩn cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
Người bệnh cần tái khám hoặc liên hệ bác sĩ nếu nhọt hoặc áp xe không cải thiện, lớn hơn sau 5–7 ngày điều trị, xuất hiện sốt cao, ớn lạnh, vùng đỏ lan nhanh, đau dữ dội không giảm hoặc tổn thương nằm ở các vị trí nguy hiểm như mặt và vùng cột sống. Đây là các dấu hiệu cảnh báo nhiễm trùng có thể diễn tiến nặng, cần được nhân viên y tế đánh giá và xử trí kịp thời.
- Đăng nhập để gửi ý kiến
