Tài liệu được trình bày theo cấu trúc của một quy trình kỹ thuật, gồm các phần: đại cương, chỉ định, chống chỉ định, thận trọng, chuẩn bị, tiến hành quy trình kỹ thuật, theo dõi và xử trí tai biến, tài liệu tham khảo và phụ lục danh mục chuẩn bị. Phần đại cương xác định chăm sóc bệnh nhân sau phẫu thuật là quy trình chăm sóc điều dưỡng bao gồm các hoạt động theo dõi, đánh giá, hỗ trợ và can thiệp cần thiết sau khi người bệnh kết thúc phẫu thuật, nhằm phát hiện sớm và xử trí kịp thời các rối loạn, tai biến, biến chứng, đồng thời hỗ trợ người bệnh hồi phục chức năng và nâng cao hiệu quả điều trị.
Tài liệu nhấn mạnh rằng sau phẫu thuật, người bệnh có thể gặp nhiều rối loạn liên quan đến hô hấp, tuần hoàn, tri giác, đau, chảy máu, nhiễm khuẩn và các biến chứng khác. Vì vậy, công tác chăm sóc sau phẫu thuật phải dựa trên nguyên lý theo dõi liên tục, đánh giá toàn diện, phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và can thiệp kịp thời. Đây là nội dung có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm an toàn người bệnh, đặc biệt trong giai đoạn hồi tỉnh và những giờ đầu sau phẫu thuật.
Về chỉ định, quy trình áp dụng cho tất cả người bệnh sau phẫu thuật, bao gồm phẫu thuật theo kế hoạch và phẫu thuật cấp cứu. Tài liệu nêu không có chống chỉ định tuyệt đối, vì chăm sóc hậu phẫu là hoạt động bắt buộc đối với người bệnh sau mổ. Tuy nhiên, cần đặc biệt thận trọng với người bệnh cao tuổi, người có bệnh lý nền như tim mạch, hô hấp, đái tháo đường; người bệnh sau phẫu thuật lớn, phẫu thuật kéo dài; người bệnh có nguy cơ chảy máu hoặc nhiễm khuẩn cao.
Phần chuẩn bị bao gồm các nội dung về nhân lực, thuốc, vật tư, trang thiết bị, người bệnh, hồ sơ bệnh án, thời gian và địa điểm thực hiện. Nhân lực chính là điều dưỡng trực tiếp chăm sóc người bệnh, có thể có thêm nhân lực hỗ trợ khi cần thiết. Thuốc sử dụng theo y lệnh, gồm thuốc giảm đau, kháng sinh, dịch truyền và các thuốc khác. Vật tư cần chuẩn bị gồm găng tay sạch, dụng cụ theo dõi dấu hiệu sinh tồn, vật tư thay băng và chăm sóc vết mổ. Trang thiết bị gồm giường bệnh, monitor theo dõi nếu có, bình oxy và máy hút đờm.
Đối với người bệnh, tài liệu yêu cầu nhân viên y tế giải thích tình trạng sau mổ và hướng dẫn người bệnh phối hợp chăm sóc. Hồ sơ bệnh án cần có hồ sơ phẫu thuật, gây mê hồi sức và phiếu chăm sóc điều dưỡng. Thời gian thực hiện chăm sóc là liên tục trong suốt giai đoạn hậu phẫu, tại phòng hồi tỉnh hoặc khoa điều trị sau phẫu thuật. Trước khi chăm sóc, nhân viên y tế cần kiểm tra đúng người bệnh, loại phẫu thuật đã thực hiện và y lệnh sau mổ.
Nội dung trọng tâm của tài liệu là các bước tiến hành quy trình kỹ thuật. Bước đầu tiên là tiếp nhận người bệnh sau phẫu thuật, trong đó điều dưỡng nhận bàn giao từ phòng mổ hoặc phòng hồi tỉnh, kiểm tra tình trạng chung, đường thở và tri giác của người bệnh. Bước tiếp theo là theo dõi dấu hiệu sinh tồn, bao gồm mạch, huyết áp, nhịp thở, nhiệt độ, đồng thời quan sát tri giác, sắc mặt, da và niêm mạc để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.
Một nội dung quan trọng khác là theo dõi vết mổ và dẫn lưu. Điều dưỡng cần quan sát băng vết mổ, tình trạng dịch thấm, dấu hiệu chảy máu, đồng thời theo dõi số lượng, màu sắc và tính chất dịch dẫn lưu nếu người bệnh có đặt dẫn lưu. Đây là cơ sở để phát hiện sớm chảy máu sau mổ, nhiễm khuẩn vết mổ hoặc các bất thường cần báo bác sĩ xử trí.
Tài liệu cũng đề cập đến chăm sóc giảm đau và hỗ trợ hô hấp. Điều dưỡng cần đánh giá mức độ đau của người bệnh, thực hiện y lệnh giảm đau và theo dõi đáp ứng sau dùng thuốc. Với người bệnh có nguy cơ rối loạn hô hấp, cần hỗ trợ thở oxy, hướng dẫn tập thở, theo dõi SpO₂ nếu có phương tiện và phát hiện sớm các biểu hiện suy hô hấp. Ngoài ra, chăm sóc toàn diện sau mổ còn bao gồm theo dõi bài tiết, dinh dưỡng, hướng dẫn vận động sớm theo chỉ định, ghi chép đầy đủ vào hồ sơ và bàn giao ca trực rõ ràng.
Phần theo dõi và xử trí tai biến nêu các tai biến sớm sau phẫu thuật như suy hô hấp, chảy máu, tụt huyết áp; các tai biến muộn như nhiễm khuẩn vết mổ, tắc mạch và các biến chứng khác. Khi phát hiện bất thường, điều dưỡng cần báo bác sĩ và xử trí theo y lệnh. Phụ lục của tài liệu liệt kê danh mục chuẩn bị chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật, bao gồm nhân lực, thuốc, vật tư và trang thiết bị; số lượng có thể thay đổi tùy loại phẫu thuật, tình trạng người bệnh và điều kiện thực tế tại cơ sở khám chữa bệnh.
- Đăng nhập để gửi ý kiến
